Kimilerinin hayranlıkla söz ettiği, kimilerinin ise yalnızca ismini duyduğu “nanoteknoloji”; bugün eğitimden sağlığa, sanayiden ilmî konferanslara kadar pek çok alanda ilgi ve merak uyandırıyor. Kâinatta keşfedilmeyi bekleyen sırları anlama gayreti içindeki bilim insanları, her geçen gün yeni hakikatlerin gün yüzüne çıkmasına vesile oluyorlar. Ünlü fizikçi Richard Feynman, yıllar önce yaptığı bir konuşmada mikro âlem için “Aşağıda daha çok yer var.” ifadesini kullanarak dikkatleri atomların dünyasına çekmişti. Bugün nanoteknoloji olarak adlandırılan alanın temelleri de bu düşüncelerle şekillenmeye başladı.
1974 yılında Japon bilim insanı Norio Taniguchi tarafından ilk kez kullanılan nanoteknoloji kavramı, 1980’li yıllarda geliştirilen özel mikroskoplarla atomların gözlemlenebilmesi sayesinde hızla gelişti. Metrenin milyarda birini ifade eden “nano” ölçeğinde yapılan çalışmalar, atom ve moleküllerin kontrol edilerek yeni materyaller üretilmesini mümkün hâle getirdi.
Bir nanometre, insan saç telinin yaklaşık seksen binde biri kadardır. Buna rağmen bu küçücük ölçekte yapılan düzenlemeler, büyük sonuçlar doğurabiliyor. Sağlık alanında kanser hücrelerini hedef alan ilaç sistemleri, dayanıklı materyaller, leke tutmayan kumaşlar ve gelişmiş elektronik cihazlar bunun örneklerindendir.
Mikro âlemdeki hassas düzenin, hayatımız üzerinde böylesine büyük etkiler oluşturması; kâinattaki ince nizamı yeniden fark etmemize vesile oluyor. Karbonun farklı dizilişi nasıl elması ortaya çıkarıyorsa, insan da kendisine verilen kabiliyetleri doğru yönde geliştirdiğinde kendi iç dünyasında yeni derinlikler keşfedebilir. Rabbimiz, zerreden insana kadar her şeyde tecelli eden bu ince nizama şu ifadelerle dikkat çekiyor: “Zerreden daha küçük ve daha büyük hiçbir şey yoktur ki her şeyi açıklayan kitapta (Levh-i Mahfuz’da) bulunmasın” (Sebe’, 34/3). “Kesin inanmak isteyenler için yeryüzünde birçok deliller vardır. Bizzat kendi varlıklarınızda da böyle deliller vardır. Hâlâ görmeyecek misiniz?” (Zâriyât, 51/20-21).
Kaynaklar
Cao, G. Nanostructures and Nanomaterials: Synthesis, Properties and Applications. London: Imperial College Press, 2004.
Yıldırım, S. (2013). Kur’ân-ı Hakîm ve Açıklamalı Meali. İstanbul: Define Yayınları, s. 427, 520.