Zor Dönemlerde İlim, Eğitim ve Tıp

Osmanlı’da 17. yüzyıldan itibaren bilim ve teknolojide gözlenen yavaşlama, tıp alanında da kendini göstermişti. 19. yüzyıla gelindiğinde tıp eğitimi bakımından durum pek iç açıcı değildi. Batı’da asırlarca eserleri ders kitabı olarak okutulan İbn-i Sînâ’lar ve onların ekolünü temsil eden hekimler gitmiş; Fatih ve Kanûnî iktidarlarında parlak dönemlerini yaşayan tıp medreseleri fonksiyonlarını kaybetmiş, hatta bir kısmı kapanmıştı. Tıp eğitimindeki bu kesinti sebebiyle Batı’daki gelişmeleri takip edecek iyi yetişmiş hekim sayısı yok denecek kadar azalmıştı. Sahte hekimler ortaya çıkmış ve bunlar sadece insan sağlığını tehlikeye atmakla kalmamış hatta ölümlere bile yol açmışlardı. Birçok ferman ve kanunlar çıkarılmasına rağmen sahte doktorluğun önü alınamıyordu.1 Bu dönemde hekimbaşı Mustafa Behcet Efendi’nin gayreti ve Sultan II. Mahmut’un da tasdiki ile 14 Mart 1827’de Şehzadebaşı’ndaki Tulumbacıbaşı Konağı’nda Osmanlı’daki ilk Batılı anlamdaki tıp mektebi “Tıbhâne-i Âmire ve Cerrahhâne-i Âmire” kuruldu.2

Yeni kurulan Tıbbiyede yabancı hocalar da ders veriyorlardı. Batılılarla tıp alanındaki karşılıklı temaslar 1853-1856 yılları arasındaki Kırım Savaşı sırasında İngiliz ve Fransız doktorların İstanbul’a gelmesiyle daha ileri bir seviyeye yükseldi. Bu dönemde savaşta karşılaşılan zor vakaların tedavisi ile ilgili, İngiliz ve Fransız doktorlarla vaka toplantıları yapılmaya başlandı. Ayrıca, ilk tıp cemiyeti de bu yıllarda kurulmuştur.2 Diğer önemli bir gelişme ise savaş yıllarında İstanbul Selimiye Kışlası’nda yaralı askerlerin bakımı için hizmet veren Florence Nightingale’in çabalarıdır. Nightingale, Selimiye kışlasında yaralı asker bakımında, özellikle hijyen kurallarına uyulması ile ölüm oranlarının belirgin bir biçimde azaldığını göstermiştir. İstanbul’da kazandığı bu tecrübeyle Nightingale, 1860 yılında Londra’da ilk modern hemşirelik okulunu kurdu.3

This content is restricted. Please subscribe or log in to access full content.

Tüm içeriği görmek için lütfen giriş yapınız ya da abone olunuz.

Abone Ol

Bu yazıyı paylaş